Nedarim 130

Kapitel 130

א מתיב רבי אבא קונם שאיני נושא לפלונית כעורה והרי היא נאה שחורה והרי היא לבנה קצרה והרי היא ארוכה מותר בה לא מפני שכעורה ונעשת נאה שחורה ונעשת לבנה קצרה ונעשת ארוכה אלא שהנדר טעות בשלמא לרב הונא דאמר נעשה כתולה נדרו בדבר תנא תולה נדרו בדבר ותנא נדר טעות אלא לר' יוחנן דאמר כבר מת וכבר עשה תשובה למה לי למתני תרי זימני נדר טעות קשיא:
1 R. Abba wandte ein: Wenn [jemand sagt:] Qonam, daß ich die häßliche N. nicht heirate, und sie hübsch ist, die schwarze, und sie weiß ist, die kleine, und sie groß ist, so ist sie ihm erlaubt; nicht weil sie häßlich war und hübsch geworden, schwarz war und weiß geworden, klein war und groß gewordenist, sondern weil das Gelübde auf einem Irrtum beruht. Allerdings lehrt er nach R. Hona, der erklärt, es sei ebenso, als hätte er sein Gelübde davon abhängig gemacht, den Fall, wenn er sein Gelübde von etwas abhängig macht, und den Fall von einem irrtümlichen Gelübde, wozu aber lehrt er nach R. Joḥanan, der erklärt, wenn man ihm berichtet, er sei längst gestorben, er habe längst Buße getan, zweimal von einem irrtümlichen Gelübde!? – Ein Einwand.
ב <big><strong>מתני׳</strong></big> ועוד אמר ר"מ פותחין לו מן הכתוב שבתורה ואומרין לו אילו היית יודע שאתה עובר על (ויקרא יט, יח) לא תקום ועל לא תטור ועל (ויקרא יט, יז) לא תשנא את אחיך בלבבך (ויקרא יט, יח) ואהבת לרעך כמוך (ויקרא כה, לו) וחי אחיך עמך שהוא עני ואין אתה יכול לפרנסו אמר אילו הייתי יודע שהוא כן לא הייתי נודר הרי זה מותר:
2 <b>F</b><small>ERNER SAGTE</small> R. M<small>EÍR</small>: M<small>AN DÜRFE IHM EINEN</small> A<small>USWEG ÖFFNEN</small> [<small>DURCH DEN</small> H<small>INWEIS</small>] <small>AUF DAS, WAS IN DER</small> T<small>ORA GESCHRIEBEN IST, UND ZU IHM SPRECHEN</small>: W<small>ENN DU ABER GEWUSST HÄTTEST, DASS DU ÜBERTRITTST</small> [<small>DAS</small> G<small>ESETZ</small>]:<i>du sollst nicht rachsüchtig sein</i>, <small>ODER</small>:<i>du sollst nicht nachtragen</i>, <small>ODER</small>:<i>du sollst deinen Bruder nicht in deinem Herzen hassen</i>, <small>ODER</small>:<i>du sollst deinen Bruder wie dich selbst lieben</i>, <small>ODER</small>:<i>dein Bruder soll neben dir leben</i>, <small>ODER: DASS DU, WENN ER VERARMT, IHN NICHT ERNÄHREN KANNST</small>? S<small>AGT ER, ER WÜRDE, WENN ER GEWUSST HÄTTE, DASS DEM SO IST, NICHT GELOBT HABEN, SO IST ES ERLAUBT</small>.
ג <big><strong>גמ׳</strong></big> א"ל רב הונא בר רב קטינא לרבנן נימא כל דמעני לאו עלי נפיל מאי דמטי לי לפרנסו בהדי כ"ע מפרנסנא ליה א"ל אני אומר כל הנופל אינו נופל לידי גבאי תחלה:
3 GEMARA. R. Hona b. R. Qaṭṭina sprach zu Raba: Er kann ja sagen: nicht jeder, der verarmt, braucht mir [zur Last] zu fallen; soweit ich ihn mit jedem anderen zu ernähren habe, ernähre ich ihn!? Dieser erwiderte: Ich sage: wer herunterkommt, fällt nicht sofort auf den Almosenverwalter.
ד <big><strong>מתני׳</strong></big> פותחין לאדם בכתובת אשתו
4 <b>M</b><small>AN DARF EINEM EINEN</small> A<small>USWEG ÖFFNEN</small> [<small>DURCH DEN</small> H<small>INWEIS</small>] <small>AUF DIE</small> M<small>ORGENGABE SEINER</small> F<small>RAU</small>.
ה ומעשה באחד שנדר מאשתו הנאה והיתה כתובתה ת' דינרים ובא לפני ר"ע וחייבו ליתן לה כתובתה אמר לו רבי ח' מאות דינרין הניח אבא נטל אחי ד' מאות ואני ד' מאות לא דיה שתטול היא מאתים ואני מאתים א"ל ר"ע אפי' אתה מוכר שער ראשך אתה נותן לה כתובתה אמר לו אילו הייתי יודע שהוא כן לא הייתי נודר והתירה רבי עקיבא:
5 E<small>INST GELOBTE SICH JEMAND DEN</small> G<small>ENUSS SEINER</small> F<small>RAU AB, UND IHRE</small> M<small>ORGENGABE</small><small>BETRUG VIERHUNDERT</small> D<small>ENARE</small>. A<small>LS ER VOR</small> R. A͑<small>QIBA KAM, UND DIESER IHN VERURTEILTE, IHR IHRE</small> M<small>ORGENGABE ZU ZAHLEN, SPRACH ER ZU IHM</small>: M<small>EISTER, ACHTHUNDERT</small> D<small>ENARE HINTERLIESS MEIN</small> V<small>ATER, VIERHUNDERT ERHIELT MEIN</small> B<small>RUDER UND VIERHUNDERT ERHIELT ICH; GENÜGT ES NICHT, DASS SIE ZWEIHUNDERT ERHÄLT UND ICH ZWEIHUNDERT BEHALTE</small>? R. A͑<small>QIBA ERWIDERTE</small>: S<small>ELBST WENN DU DAS</small> H<small>AAR AUF DEINEM</small> K<small>OPFE VERKAUFEN MÜSSTEST, HAST DU IHR IHRE</small> M<small>ORGENGABE AUSZUZAHLEN</small>. H<small>IERAUF SPRACH JENER</small>: H<small>ÄTTE ICH GEWUSST, DASS DEM SO IST, SO WÜRDE ICH NICHT GELOBT HABEN</small>. D<small>A ERLAUBTE SIE IHM</small> R. A͑<small>QIBA</small>.
ו <big><strong>גמ׳</strong></big> מטלטלי מי משתעבדי לכתובה אמר אביי קרקע שוה ח' מאות דינר והקתני שער ראשו ושער ראשו מטלטלי הוא ה"ק אפי' אתה מוכר שער ראשך ואוכל
6 GEMARA. Sind denn bewegliche Sachenfür die Morgengabe haftbar? Abajje erwiderte: Grundbesitz im Werte von achthundert Denaren. – Er spricht ja vom Haareauf seinem Kopfe, und das Kopfhaar ist ja eine bewegliche Sache!? – Er meint es wie folgt: Selbst wenn du dein Kopfhaar verkaufen müßtest, um zum Essen zu haben. –
ז שמעת מינה אין מסדרין לבעל חוב אמר רב נחמן ברבי יצחק
7 Hieraus wäre demnach zu entnehmen, daß man einem Schuldner nichts zurücklasse? R. Naḥman b. Jiçḥaq erwiderte: