Nedarim 111

Kapitel 111

א <big><strong>מתני׳</strong></big> הנודר מן הבית מותר בעלייה דברי רבי מאיר וחכמים אומרים עלייה בכלל הבית הנודר מן עלייה מותר בבית:
1 <b>W</b><small>ER SICH DAS</small> H<small>AUS ABGELOBT, DEM IST DER</small> S<small>ÖLLER ERLAUBT – SO</small> R. M<small>EÍR; DIE</small> W<small>EISEN SAGEN, DER</small> S<small>ÖLLER SEI UNTER</small> H<small>AUS EINBEGRIFFEN</small>. W<small>ER SICH DEN</small> S<small>ÖLLER ABGELOBT, DEM IST DAS</small> H<small>AUS ERLAUBT</small>.
ב <big><strong>גמ׳</strong></big> מאן תנא (ויקרא יד, לה) בבית לרבות את היציע בבית לרבות את העלייה אמר רב חסדא רבי מאיר היא דאי רבנן האמרי רבנן עלייה בכלל הבית למה לי קרא בבית לריבויא
2 GEMARA. Wer lehrte, [das Wort]<i>am Hause</i> schließe den Anbauein, <i>am Hause</i> schließe den Söller ein? R. Ḥisda erwiderte: Es ist R. Meír, denn die Rabbanan sagen ja, der Söller sei unter Haus einbegriffen, wonach [das Wort] <i>am Hause</i> zur Einschließung unnötig wäre.
ג אביי אמר אפי' תימא רבנן בעיא קרא דסלקא דעתך אמינא (ויקרא יד, לד) בבית ארץ אחזתכם כתיב דמחבר בארעא שמיה בית עלייה הא לא מחבר בארעא
3 Abajje erwiderte: Du kannst auch sagen, es seien die Rabbanan, dennoch ist der Schriftvers nötig. Da es heißt: <i>am Hause im Lande eures Erbbesitzes</i>, so könnte man glauben, nur was am Lande haftet heiße Haus, während der Söller nicht am Lande haftet. –
ד כמאן אזלא הא דאמר רב הונא בר חייא משמיה דעולא בית בביתי אני מוכר לך מראהו עלייה טעמא דא"ל בית שבביתי אני מוכר לך אבל בית סתם אינו מראהו עלייה לימא רבי מאיר היא אפילו תימא רבנן מאי עלייה מעולה שבבתים:
4 Wessen Ansicht vertritt folgende Lehre des R. Ḥona b. Ḥija im Namen U͑las: [Sagte jemand zu einem:] ich verkaufe dir einen Raum in meinem Hause, so kann er ihn auf den Söller verweisen. Nur deshalb, weil er zu ihm sagte: ich verkaufe dir einen Raum in meinem Hause, wenn er aber nur ‘Haus’ sagt, kann er ihn nicht auf den Söller verweisen. Es wäre anzunehmen, daß dies nach R. Meír gilt? – Du kannst auch sagen, nach den Rabbanan, denn unter a͑lijaist das beste [meu͑la], das er besitzt, zu verstehen.
ה <big><strong>מתני׳</strong></big> הנודר מן המטה מותר בדרגש דברי רבי מאיר וחכ"א דרגש בכלל מטה הנודר מן הדרגש מותר במטה:
5 <b>W</b><small>ER SICH DAS</small> B<small>ETT ABGELOBT, DEM IST DAS</small> D<small>ARGEŠ</small><small>ERLAUBT – SO</small> R. M<small>EÍR; DIE</small> W<small>EISEN SAGEN, DAS</small> D<small>ARGEŠ SEI UNTER</small> B<small>ETT EINBEGRIFFEN</small>. W<small>ER SICH DAS</small> D<small>ARGEŠ ABGELOBT, DEM IST DAS</small> B<small>ETT ERLAUBT</small>.
ו <big><strong>גמ׳</strong></big> מאי דרגש אמר עולא ערסא דגדא אמרו ליה רבנן לעולא הא דתנן כשהן מברין אותו כל העם מסובין על הארץ והוא מיסב על הדרגש כולה שתא לא יתיב עלה ההוא יומא יתיב עלה מתקיף לה רבינא מידי דהוה אבשר ויין דכולה שתא אי בעי אכיל ואי בעי לא אכיל ההוא יומא אנן יהבינן ליה
6 GEMARA. Was ist Dargeš? U͑la erwiderte: Ein Glücksbett. Die Rabbanan sprachen zu U͑la: Wir haben gelernt: Wenn man ihmdas Trauermahl reicht, sitze das ganze Volk auf der Erde, er aber sitze auf einem Dargeš. Das ganze Jahr sitzt er nicht darauf, und an diesem Tage sollte er darauf sitzen!? Rabina wandte dagegen ein: Ebenso verhält es sich ja mit dem Fleische und dem Weine: das ganze Jahr ißt er es, wenn er will, und ißt nicht, wenn er [nicht] will, an diesem Tage aber verabreichen wir sie ihm!?
ז אלא הא קשיא דתניא דרגש לא היה כופהו אלא זוקפו ואי אמרת ערסא דגדא הוא והתניא הכופה את מטתו לא מטתו בלבד הוא כופה אלא כל מטות שיש לו בתוך הבית הוא כופה הא לא קשיא
7 Vielmehr ist aus folgender Lehre ein Einwand zu erheben: Das Dargeš legte ernicht um, sondern stellte es [senkrecht] hin. Wieso kannst du nun sagen, es sei ein Glücksbett, es wird ja gelehrt, wer das Bett umlegen muß, lege nicht nur sein eigenes Bett um, sondern alle Betten, die er im Hause hat. – Das ist kein Einwand;